Dáng gầy trong nắng chiều

Trong thi ca viết về mẹ, bài thơ Mẹ của Ngô Thị Mai là một khúc nhạc dịu dàng mà thổn thức. Từng câu chữ chạm đến những rung động sâu thẳm trong tâm hồn, khắc họa hình ảnh người mẹ chờ con, như một bóng dáng muôn đời vẫn lặng lẽ nơi cửa ngõ quê nhà.

“Con về trong buổi ban trưa / Mẹ ngồi tựa cửa ngóng chờ từ xa”. Hai câu mở đầu như một thước phim quen thuộc trong ký ức nhiều người. Mẹ ngồi đó, tựa cửa, mắt dõi ra xa. Hình ảnh ấy là biểu tượng cho nỗi mong ngóng khôn nguôi, không chỉ trong một khoảnh khắc mà kéo dài cả một đời người. Nỗi đợi chờ của mẹ đôi khi lặng im, nhưng lại có sức lay động mạnh mẽ, khiến bất cứ ai nghe cũng nghẹn ngào.

“Bụi nào theo gió lướt qua / Bay vào mắt mẹ nhạt nhòa khói sương”. Ở đây, tác giả không chỉ tả cảnh, mà còn tả tâm. Đâu phải bụi gió làm cay mắt, mà chính là giọt nước mắt mẹ ngăn không kịp rơi. Những “khói sương” ấy là lớp phủ của năm tháng, là niềm nhớ thương dồn nén, là tình mẫu tử chắt chiu, bền bỉ.

“Con đi trăm nhớ ngàn thương / Mẹ đem gói ghém giấu trong nắng chiều”. Hình ảnh “gói ghém” gợi cảm giác mẹ luôn cất giữ trong tim những điều không bao giờ nói hết. Con đi muôn nơi, mang theo vội vã, nhưng mẹ chỉ biết gom góp nỗi thương nhớ, cất vào từng buổi chiều đang dần buông xuống. Dáng gầy, mái tóc bạc, tất cả hòa vào ánh hoàng hôn, thành nét đẹp vừa bi thương, vừa thiêng liêng.

“Dáng gầy chân bước liêu xiêu / Mẹ vui cười nói những điều ngu ngơ”. Thời gian đã in hằn dấu vết lên thân thể mẹ. Sự “ngu ngơ” trong lời nói không phải là ngây dại, mà chính là biểu hiện của sự giản đơn, vô cầu. Mẹ vui vì con trở về, dù chẳng cần một lý do nào khác. Chỉ cần thấy con, mẹ đã an lòng.

“Cái cò đi đón cơn mưa / Lời ru của mẹ ngày xưa vọng về…”. Khép lại bài thơ, tác giả đưa người đọc trở về với lời ru thuở ấu thơ. Hình ảnh cái cò, biểu tượng thân phận tảo tần, gắn liền với lời ru dân gian, bỗng ngân lên trong ký ức. Khi nghe lại lời ru ấy, ta mới nhận ra: mẹ không chỉ là người sinh dưỡng, mà còn là cội nguồn văn hóa, là mạch sống truyền đời.

Bài thơ Mẹ của Ngô Thị Mai giản dị, mộc mạc, nhưng gợi mở bao tầng cảm xúc. Đó là sự nhớ nhung khắc khoải, là tình yêu thương thăm thẳm, là dáng hình tần tảo của mẹ giữa dòng đời. Đọc thơ, mỗi người con như thấy bóng dáng mẹ mình trong từng câu chữ, thấy cả nụ cười lẫn giọt nước mắt, thấy cả sự hy sinh lẫn niềm vui bình dị.

Và rồi, ta chợt nhận ra: dẫu đi đâu, làm gì, con vẫn luôn mang trong tim hình bóng ấy. Một dáng ngồi tựa cửa, một ánh mắt nhạt nhòa, một lời ru xa xăm. Tất cả như sợi dây vô hình níu ta trở về, để biết ơn, để yêu thương, và để không bao giờ quên rằng – trên đời này, tình mẹ là món quà vô giá, thiêng liêng và bất diệt.

MẸ

Con về trong buổi ban trưa

Mẹ ngồi tựa cửa ngóng chờ từ xa

Bụi nào theo gió lướt qua

Bay vào mắt mẹ nhạt nhòa khói sương

Con đi trăm nhớ ngàn thương

Mẹ đem gói ghém giấu trong nắng chiều

Dáng gầy chân bước liêu xiêu

Mẹ vui cười nói những điều ngu ngơ

Cái cò đi đón cơn mưa

Lời ru của mẹ ngày xưa vọng về…

Ngô Thị Mai
Hòa Bình ngày 26/7/2017

Nhật Minh