Học Phật không phải chỉ học trong văn tự, chữ nghĩa
Có người phê bình đạo Phật là chán đời nói cái gì cũng vô thường, giả dối không thật. Đó là vì người nghiên cứu chưa tới, chỉ thấy trên lý thuyết Phật nói mọi thứ là giả nhưng không thấy được cái chân thật mà Phật muốn chỉ bày cho con người.
Sống với cái chân thật đó mới thấy đời sống chúng ta có giá trị, nếu không thì cuộc đời này vô vị lắm.
Người tu mà hiểu đúng ý nghĩa Phật pháp thì rất vui vẻ tươi sáng.
Hình ảnh các vị Bồ-tát như Bồ-tát Quán Âm, Bồ-tát Văn Thù, Bồ-tát Phổ Hiền các ngài đâu có buồn.
Nghi dung các ngài rất trang nghiêm thanh tịnh ai nhìn vào cũng muốn phát tâm tu theo.
Do đó, chúng ta tu Phật phải biết được giá trị của Phật pháp, dạy con người khéo sống trở về ý nghĩa chân thật, đừng tìm kiếm xa xôi.
Tổ Lâm Tế khai thị cho học nhân như sau: Người học hiện nay chẳng nhận được, là bệnh ở chỗ nào?
Bệnh ở chỗ chẳng tự tin.
Nếu các ông tự tin chẳng kịp, liền lăng xăng theo tất cả cảnh chuyển, bị muôn cảnh khác chi phối chẳng được tự do.
Còn nếu các ông hay thôi những niệm rong ruổi, thì liền cùng Phật Tổ không khác”.
Chúng ta cũng luôn đang đi tìm tâm phải không?
Nếu là tâm mình thì sao lại đi tìm? Vậy ai đi tìm?
Đó gọi là đem tâm đi tìm tâm.
Như Diễn-nhã-đạt-đa ôm đầu mà chạy la lên tôi mất đầu rồi, giống như người điên.
Vậy thì chúng ta có làm chuyện này không?
Nếu không điên thì khỏi đi tìm.
Nhiều khi chúng ta thấy người khác làm giống như chuyện điên, nhưng kiểm lại không ngờ mình cũng điên theo.
Tâm chúng ta do mê lâu đời quá nên quên, bây giờ lại đem tâm đi tìm tâm.
Đến khi tỉnh trở lại, mới thấy chúng ta xưa nay đầy đủ hết, đâu có thiếu gì.
Ngài Lâm Tế nhắc thêm: “Các ông muốn biết được Phật Tổ chăng, chỉ là người đang nghe pháp ở trước mặt ông đó.
Người học tin chẳng kịp liền hướng ra ngoài chạy tìm kiếm, dù cho tìm kiếm được đều là tướng thù thắng của văn tự, trọn chẳng được ý Tổ sống”.
Ngài Lâm Tế nhắc chúng ta muốn biết được lẽ thật cùng Phật Tổ không khác, thì chính là “người đang nghe pháp ở trước mặt” thôi. Chính đó là lẽ thật.
Phật Tổ giác ngộ cũng giác ngộ ngay chỗ đó, không đâu khác.
Do người học tin chẳng kịp, mới hướng ra ngoài chạy tìm kiếm, lo học Phật, học Bồ-tát, tìm thấy Phật, Bồ-tát v.v… nhưng học được những cái đó là Phật, Bồ-tát gì?
Phật, Bồ-tát trong kinh điển, trong sách vở; học Phật trong kinh Kim Cang, kinh Pháp Hoa.
Còn Phật, Bồ-tát sống là đang ngồi nghe đây.
Chúng ta có giải nghĩa được Phật, Bồ-tát thế này thế kia cũng là tướng thù thắng của văn tự.
Như Phật là giác, giác gồm có tự giác, giác tha, giác hạnh viên mãn.
Bồ-tát là hữu tình giác, vừa giác cho mình rồi giác hữu tình, là giác cho người.
Giải thích rất hay nhưng hỏi Phật, Bồ-tát ở đâu thì không biết.
Có lần Quốc sư Huệ Trung nói chuyện với một pháp sư thời Đường, là Cung Phụng Tử Lân.
Quốc sư hỏi:
– Phật nghĩa là gì?
Ông giải thích:
– Phật nghĩa là giác.
Ngài hỏi lại:
– Vậy Phật có từng mê hay không?
Ông đáp:
– Chẳng từng mê.
Quốc sư Huệ Trung gạn lại:
– Vậy thì dùng giác để làm gì?
Ông trả lời không được.
Như vậy, vị pháp sư chỉ hiểu trên văn tự, nên chưa thấy Phật.
Đó là muốn nhắc cho những người học Phật, phải học sao cho thấu được ý nghĩa sống của Phật, chứ không phải chỉ học trên văn tự. Phật chẳng từng mê, vậy dùng giác để làm gì?
Nếu người khéo thì cũng có câu trả lời: do chúng sinh mê nên dùng giác để giác ngộ cho chúng sinh.
Chúng ta học Phật là học đến những cái gọi là Phật pháp sống, chứ không phải chỉ học trong văn tự, chữ nghĩa.
Trích trong: Buông chỗ duyên.
Tiêu đề do BBT đặt lại nhằm giúp quý Phật tử dễ hiểu.
HT. Thích Thông Phương
