Hương linh có phải là chúng sinh không?

Nhà tôi mới có người mất, mấy nay ở nhà tối cũng có vài người chị em đọc kinh cầu nguyện, nhưng kiểu mạnh ai nấy đọc, chủ yếu đọc chú Đại bi. Mới hôm qua cúng thất đầu, gia đình có rước thầy lại cúng, vị thầy có nghe nói người nhà đọc kinh đã nói: đọc gì cũng tốt, nhưng lúc hồi hướng không được đọc “đương nguyện chúng sanh”. Thầy nói vong linh không phải chúng sanh. Thầy nói vậy đúng không? (Phật tử giấu tên) 

Chào bạn,

Ban biên tập xin chia buồn cùng gia đình bạn, và cảm ơn bạn đã gửi câu hỏi rất chân thành.

Trước hết, cần hiểu rằng trong Phật giáo, chúng sanh (sattva) là khái niệm rộng, chỉ tất cả các loài hữu tình có thức, có nghiệp lực chi phối, còn đang trong vòng sinh tử luân hồi. Điều đó bao gồm: trời, người, a-tu-la, ngạ quỷ, súc sanh, và cả những vong linh chưa được siêu thoát. Vì vậy, về mặt giáo lý, vong linh sau khi mất đi, nếu chưa sinh về cõi lành, vẫn thuộc về một dạng chúng sanh – cụ thể là chúng sanh ở cõi trung ấm hoặc ở cảnh giới ngạ quỷ.

Bài kệ hồi hướng thường có câu: “Nguyện đem công đức này, hướng về khắp tất cả. Đệ tử và chúng sanh, đều trọn thành Phật đạo”. Đây là cách phát tâm rộng lớn, không chỉ hướng cho người thân mới mất, mà còn trải tình thương đến tất cả. Vì tâm từ bi không phân biệt, công đức hồi hướng cũng nhờ đó mà thêm phần rộng lớn.

Có lẽ vị thầy mà gia đình bạn thỉnh đến muốn nhấn mạnh rằng khi hồi hướng, nên xướng rõ ràng, cụ thể cho hương linh người mất – để người thân trong gia đình cảm thấy an lòng, và cũng để sự chú tâm, chí thành được trọn vẹn. Nhưng nếu nói “vong linh không phải chúng sanh” thì chưa thật chính xác với tinh thần giáo lý. Bởi như đã giải thích, hương linh vẫn còn là một hữu tình trong luân hồi, nên vẫn thuộc về phạm vi của “chúng sanh”.

Tuy nhiên, thay vì tranh luận đúng sai, điều quan trọng là sự thành tâm. Gia đình có thể vừa tụng những kinh chú quen thuộc như Chú Đại Bi, A Di Đà, kinh Vu Lan, kinh Địa Tạng, vừa hồi hướng cụ thể: “Nguyện đem công đức này, cầu nguyện cho hương linh [tên…] sớm siêu sanh tịnh độ, đồng thời cũng nguyện cho tất cả chúng sanh đều trọn thành Phật đạo”.

Như vậy vừa trọn vẹn hiếu nghĩa đối với người thân, vừa đúng tinh thần từ bi rộng lớn của đạo Phật.

Tóm lại, hương linh sau khi mất vẫn là một loại chúng sanh trong cõi luân hồi, nên việc đọc “đương nguyện chúng sanh” không sai. Nhưng nếu gia đình muốn làm riêng cho người thân thì có thể thêm tên vong linh vào lúc hồi hướng, để tâm ý càng được chuyên chú và ấm áp.

Phatgiao.org.vn