Nhân và quả tương xứng

Quả tuỳ thuộc vào nhân. Nhân thế nào, quả thế ấy; nghĩa là nhân tốt thì cho quả tốt, nhân xấu thì cho quả xấu, lâu hay mau tuỳ theo năng lực của nghiệp ấy.

Như trong bài kinh Manāpadāyīsutta tóm lược như sau:

Một thuở nọ, Ðức Thế Tôn ngự tại giảng đường Kutāgāra trong khu rừng lớn gần xứ Vesāli.

Vào buổi sáng, Ðức Thế Tôn mặc y, mang bát ngự đi khất thực, vào biệt thự của ông cư sĩ Ugga, người dân thành Vesāli, ngồi trên toạ cụ cao quý.

Khi ấy ông cư sĩ Ugga đảnh lễ Ðức Thế Tôn rồi ngồi nơi hợp lẽ, bèn bạch với Ðức Thế Tôn rằng:

– Kính bạch Ðức Thế Tôn, con đã từng nghe từ kim ngôn của Ngài rằng: “Người nào bố thí vật hài lòng, thường được vật hài lòng”.

4

Như vậy, món ăn tên Sālapupphaka thơm ngon như hoa sāla làm rất công phu, là món ăn mà con rất hài lòng ưa thích nhất; con đã kính dâng cúng đến Ðức Thế Tôn, Ngài đã có lòng từ bi tế độ thọ nhận món ăn ấy của con rồi.

– Kính bạch Ðức Thế Tôn, con đã từng nghe từ kim ngôn của Ngài rằng: “Người nào bố thí vật hài lòng, thường được vật hài lòng”

Như vậy, món thịt heo loại ngon (sampanna-varasukaramaṃsa) nấu rất công phu thật ngon lành, mà con rất hài lòng ưa thích nhất; con đã kính dâng cúng đến Ðức Thế Tôn, Ngài đã có lòng từ bi tế độ thọ nhận món ăn ấy của con rồi.

Kính bạch Ðức Thế Tôn, con đã từng nghe…: “Người nào bố thí vật hài lòng, thường được vật hài lòng”.

Như vậy, món ăn Nāḷiyāsāka là món rau trộn với bột gạo sāli chiên bơ rất thơm ngon, là món ăn mà con rất hài lòng ưa thích nhất, con đã kính dâng cúng đến Ðức Thế Tôn, Ngài đã có lòng từ bi tế độ thọ nhận món ăn ấy của con rồi.

– Kính bạch Ðức Thế Tôn, con đã từng nghe…: “Người nào bố thí vật hài lòng, thường được vật hài lòng”.

Như vậy, cơm nấu bằng gạo Sāli thượng hạng, cùng với các món đồ ăn ngon lành, là món ăn rất hài lòng nhất đối với con, con đã kính dâng cúng đến Ðức Thế Tôn, Ngài đã có lòng từ bi tế độ thọ lãnh món vật thực ấy của con rồi.

– Kính bạch Ðức Thế Tôn, con đã từng nghe…: “Người nào bố thí vật hài lòng, thường được vật hài lòng”.

Như vậy, một chiếc giường làm bằng gỗ quý có 4 chân chạm trổ hình thú dữ với nghệ thuật tuyệt vời, lót trải tấm vải làm bằng lông cừu màu trắng, phủ một lớp vải có thêu những đoá hoa rất xinh đẹp, có gối đầu, gối hai bên… là chiếc giường mà con rất hài lòng ưa thích nhất.

Nhưng con biết rằng chiếc giường ấy không thích hợp với Ðức Thế Tôn.

Con có chiếc giường khác làm bằng gỗ trầm hương giá 100 ngàn kahāpana cũng là một chiếc giường mà con rất hài lòng ưa thích nhất, con đã dâng cúng đến Ðức Thế Tôn, Ngài đã có lòng từ bi tế độ thọ nhận chiếc giường ấy của con rồi.

Sau khi ông cư sĩ Ugga bạch xong, Ðức Phật thuyết bài kệ rằng:

Người có đức tin tốt, bố thí vật hài lòng,

Thường được vật hài lòng. Người bố thí y phục,

Vật thực, nước, chỗ ở, thuốc men, vật dụng khác,

Với tâm rất hoan hỉ, đến bậc có giới đức.

Những vật bố thí rồi, là vật đã xả ly,

Không nghĩ lấy trở lại. Người ấy có trí tuệ,

Hiểu biết rõ ràng rằng, bậc Thánh A-ra-hán

Như phước điền cao thượng.

Bố thí vật khó thí,

Gọi là vật hài lòng, thường được vật hài lòng.

Thuyết bài kệ tế độ làm cho ông cư sĩ Ugga xứ Vesāli vô cùng hoan hỉ xong, Ðức Phật rời khỏi tư thất của ông trở về chùa.

Sau đó thời gian không lâu, ông cư sĩ Ugga xứ Vesāli qua đời, do phước thiện ấy cho quả tái sanh lên cõi trời bậc cao trong nhóm chư thiên có tên Manomaya (thành tựu do tâm).

Ðức Thế Tôn ngự tại chùa Jetavana gần thành Sāvatthi, khi ấy, vào canh giữa đêm, vị thiên nam Ugga có hào quang sáng ngời hiện xuống ngôi chùa Jetavana, làm cho toàn ngôi chùa sáng ngời, đến hầu đảnh lễ Ðức Thế Tôn xong, đứng một nơi hợp lẽ.

Ðức Thế Tôn bèn hỏi rằng:

– Này Ugga, những điều mong ước của con đã thành tựu rồi hay chưa?

– Kính bạch Ðức Thế Tôn, những điều mong ước của con đã được thành tựu rồi, bạch Ngài.

Khi ấy Ðức Thế Tôn thuyết bài kệ rằng:

Người thí vật hài lòng, với thiện tâm hoan hỉ,

Thường được vật hài lòng.

Người thí vật quý báu,

Thường được vật quý báu.

Người thí vật tốt lành,

Thường được vật tốt lành.

Người thí vật quý nhất,

Thường được vật quý nhất.

Người thí vật quý báu,

Tốt lành và quý nhất, tái sanh cảnh giới nào,

Thường được sự sống lâu, sự hiển vinh, quyền lực.

Tỳ khưu Hộ Pháp