Nhớ mùa thu Hà Nội
Sinh ra và lớn lên ở thủ đô Hà Nội nên tuổi thơ tôi được đo đếm bằng chiều dài thời gian của những mùa thu đi qua rồi trở lại. Ký ức của một thời hồng hoang về mùa thu Hà Nội với đặc trưng là gió heo may, hương cốm, mùi hương hoa sữa và các con phố trầm mặc ngập tràn lá vàng rơi… luôn theo mãi trong tôi như một cuốn nhật ký cuộc đời không bao giờ có thể mờ phai.
Hà Nội vào thu sao mà đẹp, mà quyến rũ quá đỗi, và nỗi nhớ khung cảnh mùa thu, nếp sống của con người Hà Nội bình dị ấy cứ đeo đẳng, cứ đau đáu trong tiềm thức của một người con xa xứ như tôi. Tính tới nay, đã là ba mùa thu có lẻ tôi xa Hà Nội, tạm biệt thủ đô yêu dấu để đến với thành phố phương Nam ồn ào sôi động đầy nắng và gió.
Tôi không phải là một người quá hoài cổ, bởi vùng đất mới cũng đã làm cho tôi quen và dần yêu mến nó. Thế nhưng không hiểu sao, mỗi mùa thu tới là lòng tôi lại xốn xang, lại bồn chồn và nao lòng ngóng trông về phương Bắc; nơi có một mùa thu rất đẹp và rất riêng mà chẳng một mùa thu ở nơi nào có được những nét đặc trưng thi vị đầy quyến rũ như thế. Nhiều đêm thu tôi bần thần nện gót qua các con phố sôi động và rực rỡ sắc màu của Sài Thành, nhưng tâm hồn thì vẫn không nguôi nỗi nhớ mùi hương hoa sữa của Hà Nội hàng đêm nồng nàn lan tỏa ngập tràn phố vắng. Vâng, có rất nhiều thành phố, vùng miền trên đất nước này trồng hoa sữa lấy bóng mát trên đường phố; song, tôi thấy chỉ hoa sữa Hà Nội mới có mùi thơm dịu nhẹ nhàng đầy quyến rũ. Tôi nghĩ, chẳng riêng gì tôi, mà hết thảy những con người Hà Nội đã sinh ra và lớn lên trên mảnh đất ấy, hoặc cũng có những năm tháng gắn bó với thủ đô, thì cũng đều nao lòng nhớ về hoa sữa mùa thu Hà Nội, nơi có những đường phố trồng toàn cây sữa, như phố Quang Trung, đường Nguyễn Du, phố Bà Triệu… đã đi vào thơ ca, nhạc họa, và là biểu tượng sắc màu của mùa thu khó quên đối với nhiều thế hệ người Hà Nội, cũng như những người đã từng đến đây và yêu thành phố này. Nói như vậy có thể nhiều người nghĩ tôi “đề cao” hoa sữa Hà Nội quá, song quả là nếu ai đã một lần đi dưới con phố mùa thu ngắm nhìn hoa sữa bên những mái nhà ngói cổ rêu phong, lô xô mới thấy nó thi vị làm sao và tôi cam đoan là bạn sẽ nhớ mãi, ấn tượng khó phai về một khoảng khắc thu Hà Nội…
Nhắc tới mùa thu Hà Nội là tôi cũng nhớ và thèm quá món cốm làng Vòng gói trong lá sen Tây Hồ mà mỗi buổi sớm mai các bà, các chị quẩy gánh vào phố bán. Chẳng phải dịp Trung thu mới được ăn cốm, mà cốm Vòng chúng tôi được bố mẹ mua cho ăn luôn hàng ngày. Tôi vẫn còn nhớ cái cảm giác ngon ngọt khi ăn cốm non với chuối tiêu chín vàng trứng cuốc. Mùi thơm của chuối, của cốm; vị béo ngày ngậy của cốm; vị ngọt sắt như đường phèn của chuối tiêu hòa quyện vào nhau khiến người thưởng thức món ẩm thực đậm chất thôn quê dân dã này sẽ chẳng bao giờ có thể quên được nếu như đã trót nếm thử một lần…
Mùa thu Hà Nội không chỉ có cốm làng Vòng, có hương hoa sữa, mà chỉ cần một chút hanh hao se lạnh của gió heo may chạm vào tâm hồn, da thịt cũng đã đủ làm tôi nhớ đến sắt se lòng. Ôi, tôi nhớ không nguôi những buổi sớm tinh sương khi trời còn lạnh, chị tôi đã đánh thức dậy ra Hồ Gươm tập thể dục và ngắm thảm hoa lộc vừng đỏ dưới mặt nước hồ thu bồng bềnh. Tôi quên làm sao được những đêm dạo phố với bè bạn rồi chọn hàng ngô nếp nướng ngồi quây quần xung quanh, chờ đợi và thưởng thức. Ngồi bên chậu than hoa, nghe tiếng nổ lép bép của ngô, vừa ăn ngô vừa thưởng ngoạn cảnh sắc tuyệt đẹp và khung cảnh mùa thu êm đềm mới tuyệt làm sao… Chỉ cần mường tượng, chỉ mới chỉ nhắc tới những kỷ niệm đó thôi thì sự thèm muốn đã chan chứa đến ứa cả nước miếng. Biết sở thích của tôi, năm nào khi mùa thu tới mẹ cũng gửi vào phương Nam cho tôi vài bận quà cốm và mấy thứ quả mà phương Nam không có…
Nỗi nhớ miên man, mùa thu Hà Nội cứ hiện về mồn một qua kỷ niệm bằng sự tưởng tượng, hình ảnh, và bằng ca từ qua bài hát Nhớ mùa thu Hà Nội của cố nhạc sĩ họ Trịnh tài hoa. Cảm ơn Trịnh Công Sơn – người đã mang mùa thu Hà Nội với đầy đủ hương vị và sắc màu cho tôi, cho hết thảy những người con xa xứ và cả những ai yêu Hà Nội và tâm huyết với mảnh đất ngàn năm văn hiến này.
Nguyễn Long