“Tâm rõ biết” khác xa với “tâm biết rõ”

Có 2 cụm từ mình cần hiểu rõ là “tâm rõ biết” và “tâm biết rõ”. Hai cụm từ này mô tả hai tâm hoàn toàn khác nhau. Khi thực hành Tứ Niệm Xứ người ta thường quá đặt nặng, quá chú ý đối tượng, để rồi cứ chọn đọn đối tượng này để niệm, rồi chọn đối tượng kia để niệm.

Thật ra đối tượng không quan trọng, quan trọng là khi tiếp xúc với đối tượng thì tâm như thế nào?

Khi tiếp xúc với thân thì tâm thế nào?

Khi tiếp xúc với Thọ thì tâm thế nào?

Khi tâm thấy chính nó thì phản ứng như thế nào?

Khi thấy Pháp thì tâm như thế nào?

Cho nên “tâm rõ biết” khác xa với “tâm biết rõ”.

“Tâm rõ biết” – thuộc về tuệ tri, là khi tâm trong sáng phản ánh mọi đối tượng và chính nó một cách sáng suốt, rõ ràng & minh bạch.

“Tâm biết rõ” – thuộc về thức tri & tưởng tri của lý trí, là khi tâm biết rõ đối tượng này là cái gì, đối tượng kia là cái gì, cao bao nhiêu, rộng bao nhiêu, vv…

Tuệ tri thì thanh tịnh & trong sáng, không quan trọng đối tượng, không nắm giữ tướng chung cũng không nắm giữ tướng riêng của bất kỳ đối tượng nào.

Tuệ tri là khi tâm có đủ 3 yếu tố là tinh tấn-chính niệm-tỉnh giác…

Thầy Viên Minh